اگر می‌خواهید داده با‌کیفیتی برای تحلیل و تصمیم‌گیری به کمک پرسشنامه جمع‌آوری کنید، از هشت اشتباه رایج در نوشتن سوالات پرسشنامه اجتناب کنید و این توصیه‌ها را بکار برید.
۱. پرسشنامه‌ای کوتاه طراحی کنید.
عموما پاسخ‌دهندگان به پرسشنامه، بعد از حدود ۱۵ دقیقه:
۱.۱. تصمیم می‌گیرند به پاسخ‌دهی ادامه ندهند. این نه تنها برای شما هزینه دارد، بلکه کیفیت پاسخ‌ها را زیر سوال می‌برد.
۱.۲. تمرکز روی جواب‌هایی که می‌دهند، ندارند. جواب‌ها را تصادفی انتخاب می‌کنند تا زودتر به انتهای پرسشنامه برسند.
۱.۳ عصبانی می‌شوند. اگر شما به دنبال ارزیابی رضایت مشتری یا وفاداری هستید، با طولانی شدن پرسشنامه در حال کاهش رضایت و وفاداری مشتری خود هستید.
۲. از لغات ساده و قابل فهم استفاده کنید.
در برخی مطالعات، به خصوص تحقیقات دانشگاهی که پرسشنامه تا حدی از زبان دیگری ترجمه می‌شود، عبارات و جمله‌بندی‌های گنگ و نامفهوم فراوان دیده می‌شوند. فارغ از اینکه چه کسی می‌خواهد به پرسشنامه شما پاسخ دهد، زبانی ساده و شفاف را بکار برید. در جایی که لازم است از اصطلاحات، تعریفی ساده و قابل فهم ارائه دهید. اگر جامعه مورد نظر شما متخصص در حوزه‌ای هستند به جای توضیح و تفصیل، به نوشتن سوالات دقیق تمرکز کنید.

۳. پاسخ‌دهندگان را به شیوه‌ای دوستانه مخاطب قرار دهید
پرسش‌های شما نباید به پاسخ‌دهندگان عدم صلاحیت در پاسخ‌دهی را القا کند. از عباراتی مانند «به نظر شما»، «آیا فکر می‌کنید» و ... استفاده کنید تا مخاطب حس کند نظر وی واقعا شنیده می‌شود و در حال پاسخ دادن به سوالات یک امتحان نیست!
مثلا اگر مخاطب شما مدیر منابع انسانی یک سازمان است و پرسشی درباره عملکرد نامطلوب منابع انسانی می‌خواهید بپرسید، بهتر است به جای «آیا کارکنان شما زمانی را برای یادگیری در اختیار دارند؟» مطرح کنید «در بررسی ما از بسیاری سازمان‌ها متوجه شدیم که زمان ناچیزی به یادگیری کارکنان اختصاص می‌یابد، به دلایلی مانند کمبود منایع مالی یا سایر اولویت‌های ناشی از ماموریت سازمان. آیا کارکنان سازمان شما زمانی را برای یادگیری در اختیار دارند؟». به این ترتیب پاسخ صادقانه‌تری دریافت خواهید کرد.
۴. بازه زمانی برای برخی سوال‌ها مشخص کنید.
«چقدر در اینترنت وقت صرف می‌کنید؟»، «چقدر برای مسافرت هزینه می‌کنید؟». در این نوع سوال‌ها باید یک بازه زمانی را برای خواننده سوال مشخص کنید تا اطلاعات دقیقتری را بتواند به شما ارائه دهد. بهتر است بازه زمانی موردنظرتان را در ابتدای سوال بیاورید. «در هفته گذشته، چقدر در اینترنت وقت صرف کرده‌اید؟» یا «در شش ماه گذشته، چقدر برای مسافرت هزینه کرده‌اید؟». اگر زمان مشخصی را در ذهن ندارید، از کلماتی مانند «عموما»، «به‌طور کلی» و «در مجموع» استفاده کنید ولی به یاد داشته باشید که پاسخ به این نوع سوالات دشوار است و داده دقیقی را به دست نخواهید آورد.


چهار اشتباه رایج و توصیه دیگر در نوشتن پرسشنامه را در بخش دوم این مطلب می‌توانید دنبال کنید.