سوالات قلب یک نظرسنجی اثربخش هستند و طراح مطالعه همواره با چالش انتخاب نوع سوالات مواجه است. در این نوشته به سوالاتی از این قبیل پاسخ می‌دهیم که: آیا پرسشنامه باید دارای مقدمه باشد؟ در چه مواردی سوال چندگزینه‌ای مناسب است؟ سوال طیفی و درجه‌بندی چه کاربردی دارند؟ در کدام بخش پرسشنامه استفاده از سوال متنی توصیه می‌شود؟
یک پرسشنامه اثربخش دارای ۶ بخش است.
۱. مقدمه: این بخش کمک می‌کند مخاطبان بالقوه موردنظر را با خود همراه سازید تا با انگیزه بیشتری در نظرسنجی شرکت کنند. در مقدمه، اهداف مطالعه و مزایایی که نتایج و تحلیل نظرسنجی می‌تواند به همراه داشته باشد را توضیح دهید. سپس، تخمینی واقعی از زمان لازم برای پاسخ‌دهی به پرسشنامه ارائه دهید. نهایتا می‌توانید به مخاطبان، در خصوص رعایت امنیت اطلاعات آن‌ها اطمینان دهید.
۲. غربالگری(Screener): با استفاده از این بخش، اطمینان خواهید یافت که چه افرادی در حال پاسخ‌دهی به سوالات پرسشنامه هستند و می‌توانید در هنگام تحلیل نتایج، روی بخش موردنظرتان تمرکز کنید. به عنوان مثال در این بخش سوالاتی از این قبیل را مطرح کنید: از کدام محصول ما استفاده می‌کنید؟ تاکنون مشتری کدام بسته خدماتی ما بوده‌اید؟ آیا تاکنون نام برند... را شنیده‌اید؟ در برخی منابع استفاده از سوالات دموگرافیک در خصوص سن، درآمد، منطقه جغرافیایی برای این بخش نیز توصیه شده است.
سوالات چندگزینه‌ای برای این بخش از پرسشنامه مناسب هستند. این نوع سوالات به طراح مطالعه کمک می‌کنند، تا نوعی مسیردهی(Branching) اولیه در پاسخ‌های خود را به دست آورد که در تحلیل بخش بعدی بسیار موثر خواهد بود.
۳. بخش اصلی: سوالات کلیدی را که ناشی از اهداف انجام مطالعه هستند، در این قسمت مطرح کنید. عموما سوالات طیفی و درجه‌بندی در این بخش استفاده می‌شوند. این نوع سوالات امکان جمع‌آوری داده‌هایی دقیق و تحلیلی جامع را برای طراح مطالعه به همراه می‌آورند؛ تحلیل‌هایی از قبیل بررسی میانگین‌ها و آزمون‌ T، همبستگی و مدل‌های رگرسیونی.
سنجش دیدگاه کارکنان، رضایت مشتریان، حس کاربران، درک مخاطبان از یک محصول یا خدمت و به طور کلی مواردی که با مشاهده مستقیم قابل ارزیابی نیستند(Latent Construct) ولی منجر به تغییرات رفتاری این گروه‌ها می‌شوند، با سوالات طیفی و درجه‌بندی انجام می‌گیرد.
سوالات متنی، در جایی که قصد دارید مخاطب از زبان خود پاسخ دهد، و چندگزینه‌ای نیز در این قسمت می‌توانند کاربرد داشته باشند.
۴. اطلاعات دموگرافیک: این نوع اطلاعات عموما برای بخش‌بندی پاسخ‌دهندگان استفاده می‌شوند. اگر سازمان شما این نوع اطلاعات را در اختیار دارد، از پرسیدن مجدد آن‌ها حتما اجتناب کنید. پرسشنامه را تا حد امکان کوتاه طراحی کنید و به وقت مخاطبان خود احترام بگذارید.
۵. نظرات نهایی: در تحقیقات بازار و ارزیابی‌های سازمانی توصیه می‌شود، این بخش را در پرسشنامه بگنجانید و از سوال متنی استفاده کنید. استفاده از این بخش، از یک سو، به سازمان کمک می‌کند اطلاعات ارزشمندی را که به ذهن طراح مطالعه نرسیده است، جمع‌آوری کند و از سوی دیگر، به پاسخ‌دهندگان حس خوبی منتقل خواهد کرد که جایی برای ارائه نکات کلیدی موردنظر خود دارند. بهتر است پاسخ به این قسمت پرسشنامه اختیاری باشد.
۶. موخره: تشکر از پاسخ‌دهندگان، بهترین موخره است. علاوه بر آن، اگر انگیزاننده‌ای مانند کد تخفیف یا کد شرکت در قرعه‌کشی، در نظر گرفته‌اید، در این قسمت آن‌را به پاسخ‌دهندگان ارائه دهید.
به یاد داشته باشید که مخاطبان از روی طراحی پرسشنامه، کاملا درک می‌کنند که شما به دنبال جمع‌آوری نظرات آن‌ها با هدف بهبود هستید یا صرفا یک کار دوره‌ای بدون هدف مشخص را انجام می‌دهید و این، در تصمیم آن‌ها برای پاسخ‌دهی و جایگاه‌سازی برند شما در ذهن مخاطبان، بسیار موثر است.