همیشه حق با مشتری است. این شعار بسیاری از سازمان‌های ایرانی است که سنجش مداوم رضایت مشتری را در اولویت قرار داده‌اند. اما آیا با وجود کارکنانی که بر روی کار و وظایف خود متمرکز نیستند و تعلق خاطر نسبت به سازمان ندارند، مشتریان راضی وجود خواهند داشت؟

در بسیاری از شرکت‌های دنیا، مفهوم تعلق خاطر کارکنان(Employee Engagement) و ارزیابی آن به ارزیابی عملکرد سالانه افزوده شده است  و واحد منابع انسانی به صورت منظم تعلق خاطر را اندازه‌گیری می‌کند تا به مدیران برای بهبود آن کمک کند. تعلق خاطر، نوعی تعهد احساسی کارمند نسبت به شرکت است. کارمندی که تعلق خاطر به سازمان دارد، اهداف خود و سازمان را همراستا می‌بیند. وی بخش زیادی از زمان کاری خود را به چک‌کردن ایمیل‌های شخصی، بررسی پیام‌های شبکه‌های اجتماعی،‌گشت‌و‌گذار در اینترنت نمی گذراند و بر روی وظایف و مسئولیت‌های خود متمرکز است. چنین کارمندی نیازمند انواع و اقسام نظارت و کنترل که در ادبیات سال‌های دور علم مدیریت بر آن تاکید شده است، نیست و خودکنترل است. 

چرا تعلق خاطر کارکنان مهم است؟

تعلق خاطر با رضایت شغلی متفاوت است چراکه کارمندی می‌تواند تعلق خاطر و تعهد احساسی به سازمان نداشته باشد ولی از شرایط درآمدی خود و اینکه می‌تواند ساعت ۳ بعد‌از‌ظهر شرکت را ترک کند، راضی باشد. رضایت شغلی را می‌توان پایه ایجاد تعلق خاطر دانست. وجود رضایت شغلی، حداقلی است که تعلق خاطر بر روی آن بنا می‌شود. سازمان دارای کارکنان همراه با تعلق خاطر، بهره‌وری بالاتری دارد، نرخ نگهداشت کارکنان در آن بالاتر است، نوآوری بیشتر در آن رخ می‌دهد و نهایتا رضایت مشتریان سازمان نیز بالاتر و سازمان سودآورتر است. 

ابعاد مختلف تعلق خاطر و نحوه اندازه‌گیری آن

مدل‌های مختلفی برای اندازه‌گیری تعلق خاطر کارکنان وجود دارند. آنچه در ادامه می‌خوانید مدل «شرکت گالوپ» است که ۵۰۰ سازمان برتر دنیا از آن استفاده می‌کنند. 

۱. رضایت شغلی: همان‌طور که اشاره شد رضایت شغلی زیربنای ایجاد تعلق خاطر است. 

۲. آگاهی نسبت به انتظارات: کارکنان باید بدانند انتظار از آن‌ها چیست و بر چه چیزی باید تمرکز کنند. 

۳. در اختیار داشتن تجهیزات و امکانات: صرفا دانستن انتظارات کفایت نمی‌کند و کارکنان باید به ابزارهای مورد نیاز تجهیز شوند. 

۴. قدردانی: هیچ‌کس به مدیری که همواره مشغول سنجش و نمره‌دهی است، علاقه ندارد. باید از کارهای خوب کارکنان قدردانی شود. 

۵. توسعه شخصی: کارکنان به محیط کاری تعلق خاطر دارند که منجر به توسعه آن‌ها در آینده شود. 

۶. اهمیت‌دهی به نظرات: اگر گوش شنوا و اراده برای اجرای نظرات و پیشنهاد‌های کارکنان وجود نداشته باشد، تعامل در محیط کار از بین خواهد رفت. 

۷. ماموریت/هدف: کارکنان باید احساس کنند که کار معنادار و مهمی را انجام می‌دهند. 

۸. تعهد به کیفیت: باید اطمینان یابید افراد به کار و وظایف متناسب با صلاحیت و شایستگی خود مشغول هستند. 

۹. دوست خوب: ارتباطات انسانی در کنار یادگیری و توسعه شخصی بخشی از مطلوبیت محیط کاری است. 

۱۰. پیشرفت: تقویت رفتار/عملکرد مثبت و ارائه توصیه و پیشنهاد بخشی از یک روند ارائه بازخورد اثربخش است. 

۱۱. رشد و یادگیری: کارکنان باید وقت، ابزار و انتخاب‌هایی برای یادگیری داشته باشند. تخصص بخشی از زندگی حرفه‌ای هرکس است. 

پرسشنامه آنلاین «ارزیابی تعلق خاطر کارکنان» را ذیلا ببینید. 

ارزیابی تعلق خاطر کارکنان

در راهکار سازمانی پُرس‌لاین، نمونه انواع مطالعه‌های منابع انسانی مانند مطالعه فیدبک مدیران، ارزیابی ۳۶۰ درجه، ارزیابی عملکرد، ارزیابی تعلق خاطر کارکنان و ... به صورت آماده وجود خواهد داشت و امکانات تحلیلی ویژه‌ای برای تبدیل داده‌ها به تصمیماتی هوشمندانه در حوزه منابع انسانی نیز قابل دسترس خواهد بود. اگر می‌خواهید دمویی از این راهکار در سازمان خود داشته باشید، از اینجا با ما تماس بگیرید