تغییرپذیری داده‌ها از جمله دلایلی است که به تحلیل آماری رو می‌آوریم. تغییرپذیری به معنای وجود ریسک است. به عبارت دیگر، علی‌رغم وجود مقادیر زیادی داده و اطلاعات به دلیل تغییرپذیری آن‌ها نمی‌توانیم به سادگی آینده را پیش‌بینی کنیم. برای مدیریت ریسک باید تغییرپذیری داده‌ها به‌درستی اندازه‌گیری و درک شود.  به عنوان مثال:

۱. بهره‌وری منابع انسانی تغییرپذیر است. میانگین بهره‌وری کارکنان می‌تواند عملکرد کلی سازمان/واحد کاری را منعکس کند. اما وقتی‌که می‌خواهید برنامه‌ای برای بهبود بهره‌وری تدوین کنید، باید در نظر بگیرید برخی اقدامات به بهبود بهره‌وری کارکنان ضعیف‌تر کمک می‌کند، در حالی‌که برای کارکنان با بهره‌وری بالا کاربرد ندارد و بالعکس. باید تغییرپذیری در بهره‌وری منابع انسانی را در برنامه‌ریزی مورد توجه قرار دهید. 

۲. بودجه بازاریابی شرکت خود را با شرکت‌های مشابه در صنعت مقایسه می‌کنید و متوجه می‌شوید که شرکت شما، بودجه کمتری از مقدار معمول در صنعت به بازاریابی اختصاص داده است. برای تصمیم‌گیری این مقایسه کافی نیست. باید به تفاوت بودجه شرکت‌ها نیز توجه کنید. اختلاف بین بودجه بازاریابی شرکت شما و میانگین صنعت در مقایسه با اختلاف بودجه اصلی‌ترین شرکت رقیب شما با میانگین صنعت چقدر است؟ این مقایسه تغییرپذیری دید بهتری در روند برنامه‌ریزی استراتژیک بازاریابی به شما خواهد داد. 

«انحراف معیار» رایج‌ترین شاخص در شناسایی و درک تغییرپذیری است. این شاخص، تغییرپذیری داده‌ها نسبت به نقطه مرکزی آن‌ها یعنی میانگین را منعکس می‌کند. طبیعتا برخی مقادیر در مقایسه با انحراف معیار به میانگین نزدیک‌تر و برخی دورتر هستند. 

در شرایطی که داده‌ها توزیع نرمال دارند، انحراف معیار به این معنی است که دو‌سوم داده‌ها یعنی حدود ۷۰٪ آن‌ها، به فاصله یک انحراف معیار از میانگین فاصله دارند، یک سوم بالاتر از میانگین و یک‌سوم پایین‌تر از آن قرار دارند. در مجموع، ۹۵٪ داده‌ها دو انحراف معیار از میانگین فاصله دارند و ۹۹/۷٪ داده‌ها نیز در فاصله سه انحراف معیار از میانگین قرار می‌گیرند. 

حال اگر به مثال اول در خصوص بهره‌وری منابع انسانی بازگردیم، با فرض توزیع نرمال بهره‌وری کارکنان، باید بدانید چه گروهی را برای برنامه‌ریزی اقدامات بهبودی مورد نظر دارید. بهبود کدام گروه می‌تواند میانگین را بیشتر متاثر کند و البته منابع مالی و زمانی کمتری را نیز درگیر می‌کند. تنها با درنظرگیری انحراف معیار در کنار میانگین و مفهوم تغییرپذیری داده‌ها است که پاسخ به این سوالات تسهیل می‌شود. 

حال اگر به عنوان مدیر/کارشناس منابع انسانی، مشتری یا بازاریابی در حال تدوین برنامه‌ای هستید، مفهوم تغییرپذیری را در ذهن داشته باشید و سعی نکنید یک برنامه برای همه گروه‌های مشتری، کارکنان یا بازار داشته باشید. بدانید که این گزوه‌ها تغییرپذیرند و دقیق‌تر برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری کنید.